Dzień 2 grudnia 2025 r. to istotna data dla właścicieli nieruchomości, na których posadowiono bez tytułu prawnego urządzenia przesyłowe, w tym m.in. słupy, linie energetyczne, gazociągi i wodociągi.
W tym dniu Trybunał Konstytucyjny orzekł (sygn. P 10/16), że nie jest zgodne z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej rozumienie przepisów, tj. art. 292 k.c. w związku z art. 285 § 1 i 2 k.c. w ten sposób, że umożliwiają one zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności przesyłu przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu (czyli przed 2008 r.).
Dotychczasowe orzecznictwo dopuszczało możliwość takiego zasiedzenia.
W ostatnich latach można jednak zaobserwować odejście od tej linii orzeczniczej.
Powyższe potwierdza nie tylko zaprezentowany wyrok Trybunału Konstytucyjnego, ale także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2023 r. (sygn. akt III CZP 108/22). W postanowieniu tym Sąd Najwyższy nie zgodził się z założeniem, że przed dniem 3 sierpnia 2008 r. mógł biec termin zasiedzenia tzw. służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu, a po tej dacie dopuszczalne jest doliczenie tego okresu posiadania do zasiedzenia służebności przesyłu. Sąd Najwyższy wskazał, że przed 2008 r. nie istniała instytucja służebności przesyłu i nie można jej utożsamiać ze służebnością gruntową. Konstrukcja służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu jest sprzeczna z zasadą numerus clausus praw rzeczowych, a orzecznictwo nie może kształtować nowych praw rzeczowych.
Obecnie zatem kształtuje się nowy kierunek w orzecznictwie. Jednym z takich nowych i istotnych orzeczeń jest postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 17 marca 2026 r., sygn. akt V Ca 1043/24, który uwzględnił wspomniany wyrok Trybunału Konstytucyjnego. W postanowieniu tym Sąd utrzymał w mocy orzeczenie o ustanowieniu odpłatnej służebności przesyłu. Na rzecz właścicielki działki Sąd zasądził wynagrodzenie w wysokości ponad 180 000 zł. Postanowienie jest prawomocne.
Wskazane powyżej orzeczenia świadczą o tym, że właściciele działek, na których znajdują się słupy, linie i rurociągi, mają realne szanse na skuteczne dochodzenie swoich roszczeń w sądzie, w tym odszkodowań i wynagrodzeń za ustanowienie służebności przesyłu oraz za bezumowne korzystanie z nieruchomości.
Nasza Kancelaria oferuje pełne wsparcie w dochodzeniu roszczeń przeciwko przedsiębiorcom przesyłowym, w tym na terenie Rzeszowa, Łańcuta, Przeworska i okolic.
Zapraszamy do kontaktu wszystkie osoby, które chcą skorzystać z pomocy doświadczonych prawników z naszego zespołu – adwokata lub radcy prawnego, którzy chętnie odpowiedzą na Państwa pytania.
